Kamis, 22 November 2018

HAZES, DE STRIPBIOGRAFIE 2. ZWEET

Hazes, de stripbiografie 2. ZWEET - 1977 - 1990 Scenario: Jan-Willem de Vries Tekeningen: Ben Westervoorde
Uitgeverij Silvester, ‘s-Hertogenbosch www.silvesterstrips.nl Officiële verschijningsdatum: 26 november 2018

De titel Zweet verwijst naar de periode waarin André Hazes zijn carriëre verder uitbouwt door hard te werken. Hij scoorde een hit met Eenzame kerst, maar om het succes vast te houden moest hij nieuwe liedjes schrijven en zijn gezicht zoveel mogelijk laten zien tijdens optredens door het hele land. Het harde werken werd beloond. André krijgt het Amsterdamse concertgebouw vol en op 25 maart 1983 is hij de eerste Nederlandstalige artiest die optreedt in Ahoy. Hazes is een fenomeen. 

De jaren 1977 tot en met 1990 vormen een belangrijke periode in zijn leven, maar ze zijn minder goed gedocumenteerd dan zijn eerst levensfase (te lezen in Hazes 1: Bloed) en zijn laatste levensfase waarin hij getrouwd was met Rachel. 

Over de eerste periode is natuurlijk veel gezegd en geschreven omdat het de opkomst van de bekende artiest betrof. De ontdekking van de jonge zanger door Johnny Kraaykamp staat in menig popencyclopedie beschreven. En André’s laatste jaren zijn breed uitgemeten in de media, vooral nadat regisseur John Appel de documentaire Zij gelooft in mij (1999) over hem maakte en André nog populairder werd. Maar de periode daartussen vormde voor de auteurs de grootste uitdaging tijdens het maken van de driedelige stripbiografie. Ze waren ervan overtuigd dat ze hier echt iets konden toevoegen aan alles wat er al was. Natuurlijk beschreef Hazes-biograaf Bert Hiddema deze jaren en kan je op internet heel wat filmpjes uit die periode vinden. Toch is het is hier dat het stripverhaal zijn kracht kan bewijzen. Naast het toevoegen van sfeer en emotie waren de schrijvers gedwongen om zich te beperken. Ze kunnen niet alles uitvoerig beschrijven, zoals dat in een roman kan. Ze moeten focussen op de gebeurtenissen die er écht toe doen. Aan de andere kant konden de stripmakers putten uit het onthullende boek van Jos van Zoelen, dat verscheen na Hiddema’s herziene biografie. Veel getuigenissen in dit boek stonden echter niet in een chronologische volgorde. De Vries maakte een lijst met belangrijke scènes en begon ze, waar mogelijk, te rangschikken op jaar: ‘Een flinke puzzel! Maar door dit te doen en te combineren met andere bronnen ontstond een beter beeld van Hazes in deze jaren’.

In een ‘gewone’ biografie worden de belangrijkste gebeurtenissen afgewisseld met minder belangrijke zaken. Zo’n boek moet zo volledig mogelijk zijn. In een stripverhaal is daarvoor geen ruimte. Jan-Willem de Vries en Ben Westervoorde hebben geprobeerd om de sleutel-momenten uit Hazes’ leven te selecteren en die op de juiste manier te doseren. Je gaat als lezer eigenlijk van de ene belangrijke scène naar de volgende, met als doel de hoofdpersoon zo goed mogelijk te leren kennen. 

Jan-Willem de Vries vond het ook nu weer leuk om momenten uit André’s leven te selecteren die op het eerste gezicht misschien niet zo voor de hand liggen, maar toch iets kenmerkends over hem vertellen. ‘Sommige details hebben we weggelaten, andere juist uitvergroot,’ vertelt hij, ‘Hierdoor voelt het voor mij alsof we goed grip hebben gekregen op de geschiedenis en op de persoon.

Eenmaal in de juiste volgorde vertellen de scènes het verhaal van André Hazes als iemand met positieve en negatieve kanten. Iemand die extreem aan het worstelen is met iets. Maar met wat precies? Zijn jeugd, zichzelf? Of zijn het de effecten van alcohol en drugsgebruik die hem soms aanzetten tot vervelend en soms bizar gedrag. Het zijn vragen waar niemand het sluitende antwoord op heeft, ook de makers van de stripbiografie niet. Maar ze kunnen de lezers wel langs de bijzondere gebeurtenissen leiden, zodat hun beeld van Hazes iets scherper wordt. 

Hazes 2 moest een informatief boek worden, maar de auteurs beschouwen deze periode ook als een achtbaanrit van emoties. De lezer moet lachen en meeleven. En je mag ook best eens boos zijn op Hazes om vervolgens weer wat meer begrip voor hem te hebben. 

Eerbetoon aan Ellen
Voor De Vries en Westervoorde is de stripbiografie meer dan het op een rijtje zetten van André’s grote successen met de juiste jaartallen. Wat hij in de opnamestudio en op het podium deed is algemeen bekend. De lezer moet vooral ontdekken wie hij daarbuiten was. Daarom is het bijvoorbeeld belangrijk om te vertellen hoe hij zich gedroeg in zijn relatie met zijn tweede vrouw Ellen. Over André’s derde huwelijk met Rachel is eindeloos veel gezegd en geschreven. Over de relatie met Ellen veel minder. In de documentaire Zij gelooft in mij wordt André kort geïnterviewd over zijn tweede huwelijk. Hij geeft ontwijkende antwoorden. De interesse van schrijver Jan-Willem de Vries was hierdoor onmiddellijk gewekt. Wie was deze vrouw dan? Tijdens het onderzoek voor dit boek kwam hij tot de conclusie dat ze een grote rol moest hebben in dit boek. Hazes 2 is dan ook een beetje opgezet als een eerbetoon aan Ellen, die waarschijnlijk de meest bezongen vrouw in de Nederlandse muziekgeschiedenis is. Dat inzicht kom niet van de auteurs, maar uit twee getuigenissen in het boek van Jos van Zoelen. Het is een mooi voorbeeld van kleine zinnetjes die het verdienden om in dit album tot een grote plaat te worden uitgewerkt.