Selasa, 15 Januari 2019
DOOR DE BRIL VAN ALEX .. DE ELITE
Ik stelde een vraag aan een groep jongeren of ze wisten hoeveel mensen de BV Nederland besturen. In hun gedachte noemden die aantallen in de vele tienduizenden. Ik moest een beetje glimlachen. Er zijn vierentwintig bewindspersonen en er zijn 225 Kamerleden. Verder zijn er zo'n 2500 provinciebestuurders en het aantal gemeentebestuurders is ongeveer tienduizend. En dan hebben wij het wel gehad. Het was ineens stil. Het hoofdonderwerp was deze keer de VVD. De draaikontjes. Ik vroeg of de jongeren als kind een draaitol hadden gehad. Een paar kinkten. Dan hoor je een eentonig gezoem van de draaitol, niets zeggende zoemtoon. Vooraf had ik een klein aantal jongeren een opdracht gegeven om als ik een pen omhoog hield die ineens een op een briefje geschreven tekst de wereld ingooiden. Ik stak mijn pen op en ineens schreeuwde een jongen " flikker op man ". De klas reageerde niet. Er was niemand die hem corrigeerde. Ze keken benepen. De tweede derde die een kretologie de groep ingooide een zelfde benepen reactie.
De totale 'bestuurlijke elite' telt minder leden dan waarover bijvoorbeeld de SGP en Forum voor Democratie nu beschikken (ca. 30.000 leden). Alle partijen ook lokale partijen bij elkaar zijn 317.000 burgers lid van een politieke stroming. Burgers zo vertelde ik de jongeren reageren nauwelijks op ongewenst gedrag of op geschreeuw. Jullie ook niet.
De beperkte groep 'bestuurders' kun je ongetwijfeld aanduiden als 'elite'. Het zijn burgers met public spirit die zich beschikbaar stellen voor functies en voor de partijleden geldt dat zij willen meedenken over hoe het land moet worden bestuurd en wie zij geschikte personen vinden om ons te besturen. De gun-factor voor een politiek bestuurlijk baantje elkaar het balletjes toeschoppen dat doen dus 317.000 Nederlanders. Dus wil je kans maken op een leuke bestuurlijke baan moet je lid van een club worden.
Het staat echter iedereen vrij om zich aan te sluiten bij een partij en om daarin actief te worden. Wie lid is kan zich kandidaat stellen voor bestuurlijke of vertegenwoordigende functies. Onmiddellijk moet dan worden erkend dat een individueel partijlid niet meer kan doen dan haar of zijn stem laten horen. Niet alle politieke partij kennen bovendien een even democratisch structuur. Wie als partijlid echter meent dat leden te weinig invloed hebben, kan gelijkgezinden zoeken (die zullen er dan ongetwijfeld zijn) en trachten via interne partijprocessen dat te veranderen. Het bekendste voorbeeld van zo'n interne democratiseringsbeweging was ongetwijfeld Nieuw Links in de PvdA.
Niet iedereen komt uiteraard zo maar op een bestuurlijke post terecht, al zijn veel partijen maar wat blij met leden die dat in principe ambiëren. Goede contacten (een netwerk) zal hen zeker helpen om 'ergens' terecht te komen. Partijen hebben er evenwel geen belang bij om personen die daarvoor niet geschikt zijn op een bestuurlijke post neer te zetten. Uit de benoeming van bijvoorbeeld Menno Snel tot staatssecretaris blijkt dat ook zij die zich slechts verwant voelen aan een partij voor functies in aanmerking komen.
Ook bij de kandidaatstelling voor de Tweede Kamer zien we steeds vaker personen verschijnen die nog slechts kort partijlid waren of alleen sympathisant. Onder de Kamerleden zaten televisiepersoonlijkheden, politieagenten, wetenschappers, huisartsen, rechters en journalisten. Er is minder dan voorheen sprake van een gesloten kring. Ik ben vorige week nog gevraagd om een bestuursfunctie te willen bekleden voor de LGBT deel te nemen aan het Landelijk bestuur. Maar ik heb dit in overweging genomen. Dus zal daar later over besluiten. Volgend jaar ben ik twintigjaar voorzitter van de Tine Boerenma groep die gevraagd en ongevraagd advies geven over sociale advocatuur, maatschappelijke vraagstukken binnen jongeren-problematieken, prostitutie, jeugdcriminaliteit. Ik bekleed nu een aantal functies. Ben in 2018 gevraagd voor negen functies, maar heb die afgewezen.
Ook bij de kandidaatstelling voor de Tweede Kamer zien we steeds vaker personen verschijnen die nog slechts kort partijlid waren of alleen sympathisant. Onder de Kamerleden zaten televisiepersoonlijkheden, politieagenten, wetenschappers, huisartsen, rechters en journalisten. Er is minder dan voorheen sprake van een gesloten kring. Ik ben vorige week nog gevraagd om een bestuursfunctie te willen bekleden voor de LGBT deel te nemen aan het Landelijk bestuur. Maar ik heb dit in overweging genomen. Dus zal daar later over besluiten. Volgend jaar ben ik twintigjaar voorzitter van de Tine Boerenma groep die gevraagd en ongevraagd advies geven over sociale advocatuur, maatschappelijke vraagstukken binnen jongeren-problematieken, prostitutie, jeugdcriminaliteit. Ik bekleed nu een aantal functies. Ben in 2018 gevraagd voor negen functies, maar heb die afgewezen.
De ontwikkeling van ons partijwezen is een historisch proces geweest, waarbij zowel emancipatie (van 'kleine luyden', arbeiders en katholieken), strijd om kiesrechtuitbreiding de strijd om financiële gelijkstelling van bijzonder en openbaar onderwijs centrale factoren waren. Zo kwamen er uiteindelijk drie hoofdstromen (christendemocraten, sociaaldemocraten en liberalen). De honderd jaar geleden ingevoerde evenredige vertegenwoordiging, met een heel lage kiesdrempel, zorgde er echter voor dat andere groeperingen vrij eenvoudig toegang konden krijgen tot het bestel.
Zeker vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw verscheen er een reeks nieuwe partijen, die soms ook regeringsverantwoordelijkheid kregen (DS'70, D66, PPR, LPF, ChristenUnie, PVV). Daarnaast blijken gevoelens van onvrede makkelijk een stem te kunnen krijgen in het parlement. Van atoompacifisten (PSP) tot ouderen (AOV, 50PLUS) en van dierenbeschermers (Partij voor de Dieren) tot radicale hervormers (Forum voor Democratie). Het gekkenhuis zo noemde de minister president het eens. Raddraaiers kunnen van hem een schop onder hun kont krijgen of in elkaar worden geslagen. Buitenlanders die niet braaf alles slikken mogen oprotten.
Er is dan ook geen politiek bestel zo open als het onze. Uiteraard vraagt het wel iets van burgers als ze vinden dat te weinigen ons 'regeren' of 'de baantjes verdelen'. Ik kreeg een prachtige brief vanuit Amsterdam om algemeen directeur te worden van de jeugdhulpverlening met een salaris waartegen je U kon zeggen. Ik bedankte daarvoor, omdat ik de mooiste baan van mijn leven had, niet zoveel verdiende, maar wel gezellig in Groningen woonde. Het is denkbaar dat zij die zich aan een partij verwant voelen, daarvan lid - of zelfs actief lid - ook een passende baan voorgeschoteld krijgen. Het is evenzeer denkbaar dat gelijkgestemden een nieuwe partij oprichten of met alternatieven komen voor inhoudelijk beleid en rekrutering. Forum is daar op zich een goed voorbeeld van. Het eventuele succes van die partij zou overigens direct het ongelijk bewijzen van de stelling dat een gesloten elite ons regeert.
Ten eerste zou succes (en mogelijke deelname aan bestuur) opnieuw bewijzen dat nieuwkomers juist wel een kans maken om zich naast gevestigde partijen een plek te verwerven. Ten tweede zijn ook 30.000 partijleden zelf natuurlijk al snel een elite. Zij gaan dan - uitgaande van de democratische structuur van FvD - bepalen wie hun volksvertegenwoordigers en bestuurders worden ('baantjes verdelen'). Op welke wijze dat anders zou kunnen, heb ik overigens nog niet gehoord. De sfeer werd leuker en leuker. Ik vertelde iets over mijn ervaringen met jongeren met dyslexie en andere problematieken binnen het SMOK. De hele groep lachte de sfeer was fantastisch.
Toen ik opnieuw een teken gaf en de jongeren die ik vooraf had aangewezen ineens uit het niets gelijktijdig opstonden en begonnen te schelden Rot op, laat je behandelen voor je homoseksualiteit als het je niet bevalt donder dan op je zou een schop onder de kont moeten hebben, stonden ineens de hele groep op om de raddraaiers te corrigeren of zelfs fysiek aan te pakken. Zover kwam het niet. Ik herstelde de orde binnen een aantal seconden. Ik legde uit dat ik ze vooraf had gevraagd op mijn teken die zaken te schreeuwen. Eerst waren jullie overdonderd, geschrokken, verbaast, maar nu ze gezamenlijk begonnen vonden jullie als meerderheid het genoeg en gingen daartegen opstaan. Prima dan weten jullie precies dat genoeg genoeg is.
Ik hoop dat jullie je stem gebruiken om die politici die als draaikontjes jullie de ogen dicht willen smeren strak bij de verkiezingen zullen corrigeren en diegenen die openlijk discrimineren of een minderheid de maat nemen en wegzetten uitsluiten, die schop onder hun kont zullen geven. Dan zijn jullie tenminste bewuste burgers. Dan bestaat de Elite niet . Het was stil, met mijn boekenbon en een bosbloemen ging ik huiswaarts in de hoop dat ze toch iets bewuster in de samenleving staan.
Toen ik opnieuw een teken gaf en de jongeren die ik vooraf had aangewezen ineens uit het niets gelijktijdig opstonden en begonnen te schelden Rot op, laat je behandelen voor je homoseksualiteit als het je niet bevalt donder dan op je zou een schop onder de kont moeten hebben, stonden ineens de hele groep op om de raddraaiers te corrigeren of zelfs fysiek aan te pakken. Zover kwam het niet. Ik herstelde de orde binnen een aantal seconden. Ik legde uit dat ik ze vooraf had gevraagd op mijn teken die zaken te schreeuwen. Eerst waren jullie overdonderd, geschrokken, verbaast, maar nu ze gezamenlijk begonnen vonden jullie als meerderheid het genoeg en gingen daartegen opstaan. Prima dan weten jullie precies dat genoeg genoeg is.
Ik hoop dat jullie je stem gebruiken om die politici die als draaikontjes jullie de ogen dicht willen smeren strak bij de verkiezingen zullen corrigeren en diegenen die openlijk discrimineren of een minderheid de maat nemen en wegzetten uitsluiten, die schop onder hun kont zullen geven. Dan zijn jullie tenminste bewuste burgers. Dan bestaat de Elite niet . Het was stil, met mijn boekenbon en een bosbloemen ging ik huiswaarts in de hoop dat ze toch iets bewuster in de samenleving staan.
