Kamis, 08 November 2018
11 NOVEMBER IS DE DAG !
Groningers opgelet: zondag 11 november is het weer Sint Maarten. Knutsel een vrolijke lampion, leer wat liedjes uit je hoofd,.. schraap je zangstem! Ga je langs de deuren, dan levert dat misschien nog een snoepje op (of veel gezonder: een mandarijntje).
Ooit een schooierige plattelandstraditie, en dan nu toch ook al jaren traditie in de stad Groningen. “Het vieren van Sint Maarten komt hier best veel voor. Vooral in bijvoorbeeld de wijken, Oost, Zuid, Noord. Er zijn zelfs hele optochten”, zegt Peter Jan Margry, Hoogleraar Europese Etnologie en medewerker aan het Meertensinstituut. “Tradities gingen veelal overboord in de roerige jaren '60, weg met oubolligheid! Maar sinds de jaren '80 zien we weer een opleving. Er is weer meer behoefte aan gezamenlijke vieringen en traditie.”
Plakkaat uit 1830
Peter Jan: “Ook in de eerste helft van de 19de eeuw werd Sint Maarten in Groningen gevierd met langs de deuren gaan en zingen voor snoep. Uit een Stadsarchief heeft een plakkaat dat werd opgehangen in ene stad namens burgemeester op 16 november 1830. Op dit plakkaat stond het volgende: 'Burgemeester en Wethouderen der Stad, ontwarende hoe Sints eenigen tijd des avonds troepjes Kinderen met zoo gezegde Sint-Maartens-Liedjes en ongepaste uitbreidingen daarvan de Ingezetenen overlast doen, aan de Huizen aanschelden en giften afvragen’.
Dat ging dan misschien over zinnen als: ‘Hier woont een kikkerbil, die niks geven wil’. Het werd misschien ook wel gezien als bedelarij. Het waren vaak de wat armere kinderen die langs de deuren gingen.”
In twee stukken
Volgens de legende was Sint Maarten, oftewel Martinus, een jongeman in het Romeinse leger in Frankrijk. Op een avond ontmoette hij buiten de stadspoorten van Amiens een schaars geklede bedelaar. Martinus vond dat zielig, trok zijn mantel uit, hakte die met zijn zwaard in twee stukken. De ene helft hield hij, de andere gaf hij aan de bedelaar. Sint Maartensdag werd een kerkelijke feestdag op 11 november. Op die dag in het jaar 397 stierf Martinus. Hij was toen bisschop van de Franse stad Tours.
Een fijn knutselwerkje
“Het vieren van Sint Maarten leeft vooral in de buurten met scholen. En ik woon in het centrum, krijg elk jaar weer zingende kinderen voor de deur. Het thema van Sint Maarten – het delen van de mantel – is natuurlijk een prachtige boodschap om het op school over te hebben.
Eerlijk zullen we alles delen. En lampionnen maken is altijd een fijn knutselwerkje. Maar of je zingend met je lampion langs de deuren overal een snoepje kunt verwachten,.. kan ik niet garanderen. Wel las ik vorig jaar in de Volkskrant dat Amsterdam, ná Almere en Amersfoort, op nummer drie staat qua ‘waar mensen het meeste snoepgoed’ gaven. Dus sja, ik zou het proberen als ik een kind was.” Vanaf 18.00 uur mogen de kinderen langs de deuren.
Liedjes oefenen?
